تحول یاد گیری با چیدمان کلاس درس

 

 
اگر بخواهیم جمله معروف «مدرسه خانه دوم ما» را از حد شعار خارج و آن را محقق کنیم، متوجه مى شویم که نحوه آرایش و چیدمان کلاس هاى درس آنگونه نیست که حس صمیمیت و راحتى را به دانش آموزان القا کند.
ظاهر کلاس درس باید آن را براى دانش آموزان جذاب و کاربردى جلوه دهد. مسائلى مانند نحوه چیدن وسایل، کیفیت نورپردازى، شکل میزها و راحتى صندلى ها نیازمند توجه و دقت ویژه اى است و ظاهر هر کلاس برحسب پایه تحصیلى، نوع درس، نیازهاى دانش آموزان و شیوه تدریس و اهداف آموزشى معلم باید متفاوت از یکدیگر باشند. در واقع کلاس درس همانند صحنه تئاتر است که براى نمایش دادن استعدادها و توانایى هاى دانش آموزان باید از طراحى صحنه قابل توجهى برخوردار باشد. زمانى که چشمان بچه ها هرازگاهى به جاى تخته و معلم دور در و دیوار کلاس مى چرخد، پوسترهاى نصب شده، بوردها و تزئینات دیوارها اگر هماهنگ و متناسب با درس انتخاب شده باشند به جاى آنکه حواس او را پرت کنند، به او انگیزه مى دهند تا دوباره به معلم و درس ارائه شده توجه کند. به همین خاطر نحوه تزئین کلاس ادبیات فارسى باید با کلاس ریاضى متفاوت باشد.

 


بازتاب طراحى داخلى کلاس
طراحى داخلى کلاس ها فقط جنبه تزئینى ندارد، بلکه مى توان بازتاب آن را در نحوه عملکرد دانش آموزان، افزایش سرعت یادگیرى و اشتیاق به کلاس و درس مشاهده کرد. در چنین کلاس هایى دانش آموزان دیگر افرادى نیستند که از سر اجبار باید چند ساعتى را در مدرسه بگذرانند و فقط حرف هاى معلم و نوشته هاى کتاب را به خاطر بسپارند. آنها دانش آموزان فعال و علاقه مندى هستند که با مشارکت خود، درس را یاد مى گیرند.
اولین مؤلفه یک کلاس درس با محیط گرم و بهره ورى بالا چیدمان مناسب است. نیمکت ها باید به گونه اى چیده شوند تا معلم بتواند با تمام دانش آموزان ارتباط چشمى برقرار کند و از طرف دیگر دانش آموزان هم به جاى آنکه فقط به کار فردى محدود شوند بتوانند با بقیه همکلاسى ها به خوبى ارتباط برقرار کنند و نه فقط به کمک معلم، بلکه به کمک دوستان و البته مشارکت خود مطالب درسى را فرابگیرند.
محیط کلاس مى تواند خود به عنوان معلمى دیگر براى دانش آموزان باشد، زیرا مى تواند به بچه ها انگیزه بدهد، یادگیرى را افزایش و مشکلات رفتارى را کاهش دهد.
براى استفاده بهینه از محیط کلاس درس، معلمان باید تلاش کنند تا تحولى در شیوه هاى مرسوم گذشته ایجاد کنند. به عنوان مثال به جاى آنکه فقط به نصب روزنامه دیوارى اکتفا کنند، محیط کلاس را با پوسترهاى گوناگون و بوردهاى مختلف براى نصب کارهاى دانش آموزان رنگارنگ، جذاب و کاربردى جلوه دهند.
* صندلى راحتى به جاى نیمکت چوبى
توجه مسئولین مدرسه به نکاتى ظریف درباره کلاس هاى درس و حذف کردن باورهاى غلط در زمینه یادگیرى مى تواند کارایى دانش آموزان را به صورت قابل توجهى بالا ببرد. یکى از اشتباهات مرسوم که در بسیارى از کلاس هاى درس وجود دارد تعداد دانش آموز بیشتر از ظرفیت کلاس است. هر دانش آموز باید بتواند به راحتى روى نیمکت بنشیند و بدون آنکه بازوهایش مرتب به پهلوى بغل دستى اش بخورد یا مرتب مجبور باشد براى گرفتن جاى بیشتر او را هل دهد، فعالیت هاى درسى اش را انجام دهد. تصور کنید مثلاً زمانى که در یک اتوبوس شلوغ یا قطار مترو به افراد دیگر چسبیده اید چه احساس ناخوشایندى دارید. زمانى که دانش آموز فضاى کافى حتى براى کمى جابه جایى نداشته باشد، دچار اضطراب و بى قرارى مى شود و در نتیجه کارآیى اش پائین مى آید.
یکى دیگر از باورهاى غلط این است که تصور مى شود دانش آموز خوب کسى است که در تمام مدت کلاس ساکت و بى حرکت بنشیند و به معلم و تخته چشم بدوزد. در حالى که بسیارى از کارشناسان آموزشى معتقدند دانش آموزان براى یادگیرى بهتر تا حدى احتیاج به حرکت و تغییر وضعیت دارند. به عنوان مثال معلمان مى توانند بعد از مدتى درس دادن از دانش آموزان بخواهند بدون ایجاد سر و صدا به صورت گروهى بنشینند و به عنوان مثال تمرین ها را به کمک هم حل کنند.
یک باور اشتباه دیگر این است که تصور مى شود نشستن روى نیمکت هاى سفت و سخت موجب مى شود دانش آموزان بهتر درس را یاد بگیرند. در حالى که در این وضعیت حدود ۷۵ درصد وزن بدن توسط نشیمنگاه که مساحت کمى دارد تحمل مى شود و این فشار زیاد روى استخوان ها و بافت ها احساس درد، خستگى شدید و ناراحتى را براى دانش آموز در پى دارد. بنابراین او مرتب مجبور است براى تعدیل این فشار روى نیمکت جابه جا شود. در حالى که اگر به جاى نیمکت هاى سفت و چوبى یا آهنى، از صندلى هاى راحت ترى استفاده شود، دانش آموزان مى توانند راحت تر بنشینند، بهتر به معلم توجه کنند و در نتیجه یادگیرى شان افزایش یابد.
* هر کلاس یک درس
بهتر است به جاى آنکه یک کلاس درس را به گروهى از دانش آموزان اختصاص دهند و تمام درس ها را در آن کلاس تدریس کنند، هر کلاس را به یک درس اختصاص دهند و دانش آموزان در زنگ هاى مختلف بین این کلاس ها در حرکت باشند. همان طور که گفتیم، کلاس ادبیات فارسى باید با کلاس ریاضى متفاوت باشد، چه از نوع تزئینات دیوارها و پوسترهاى آموزشى چسبانده شده و چه از نوع چیدمان نیمکت ها.
در هر کلاس فضاى بسیار زیادى به نیمکت هاى دانش آموزان اختصاص دارد. اما نحوه چیدمان نیمکت ها مى تواند فقط به صورت سنتى آن یعنى ردیفى نباشد. هر نوع چیدمان مزیت هاى خاص خود را دارد و براى درس خاصى مناسب است.
چیدن نیمکت ها به صورت ردیفى از ویژگى هاى اساسى یک کلاس معلم محور است. در این کلاس همه دانش آموزان رو به معلم نشسته اند و معلم مى تواند بر همه بچه ها نظارت کرده و آنها را به خوبى کنترل کند. این نوع چیدمان براى درس هایى که معلم از تخته بسیار زیاد استفاده مى کند مفید است. هرچند در این روش دانش آموزان چندان فعال نیستند و فقط معلم بشدت فعال و مشغول تفهیم مطالب درسى به دانش آموزان است. یکى دیگر از معایب این نوع چیدمان محدود کردن دانش آموزان به کار انفرادى است. در این نوع کلاس ها که «صحبت کردن با بغل دستى» به طور کل ممنوع است، معلم باید به تنهایى اشکالات درسى تمام دانش آموزان را برطرف کند و البته دانش آموزان زیادى بیشتر وقت خود را به «در انتظار کمک معلم بودن» هدر مى دهند.
براى آنکه در کلاس هایى با این نوع چیدمان دانش آموزان فعال تر باشند معلم مى تواند در زمان هایى خاص از بچه ها بخواهد که در گروه هاى دوتایى (با بغل دستى) یا چهارتایى (با بچه هاى میز جلو یا پشت) کار کنند. به عنوان مثال تمرین ها را حل کنند که در این صورت میزان اشتیاق و موفقیت دانش آموزان نیز بیشتر مى شود.
* چیدمان U شکل
براى درس هایى که پایه و اساس آنها بحث هاى کلاسى است، بهترین چیدمان به صورت U شکل است. در این حالت همه دانش آموزان مانند افرادى هستند که در روش چیدمان ردیفى در ردیف اول مى نشستند. در این روش دانش آموزان با همدیگر و با معلم ارتباط چشمى دارند و همین مسئله موجب مى شود تا بتوانند اطلاعات و ایده هاى خود را با سایرین به اشتراک بگذارند. اگر تعداد دانش آموزان زیاد باشد و چیدمان به شکل U شکل امکان پذیر نباشد مى توان صندلى ها را به شکل چندین نیم دایره یا دایره چید، البته بهتر است در روزهاى مختلف بچه ها در دایره هاى متفاوتى بنشینند تا فقط محدود به ارتباط با گروهى خاص نشوند.
در کلاس هایى که پایه و اساس آن کار در گروه هاى کوچک یا بزرگ است بهتر است به جاى استفاده از نیمکت هاى مستطیل شکل از میزهاى گرد استفاده شود و دور آن ها چهار یا پنج صندلى چید. در این روش که حس همکارى را در دانش آموزان تقویت مى کند باید دانش آموزان با سطح توانایى متفاوت را در گروه ها قرار داد تا دانش آموزان قوى تر به ضعیف ترها کمک کنند تا آن ها هم درس را خوب یاد بگیرند. در این روش که از پتانسیل هاى دانش آموزان بیشترین استفاده را مى توان کرد وظیفه «رفع اشکال» فقط به عهده معلم نیست. از طرف دیگر زمانى که دانش آموزان کارگروهى انجام مى دهند شور و شوق آن ها به یادگیرى بیشتر خواهد شد.



موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: اخبار


تاريخ : ۱۳٩٤/٧/۱٢ | ٥:٢٤ ‎ب.ظ | نویسنده : گروه های آموزشی | نظرات ()
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By SlideTheme :.
RSS Feed


  • شهید
  • /zekr-rooz">کد ذکر ایام هفته

    قالب وبلاگ

    var oulb= 'http://PicHaK.NeT/online-user/'; function CheckBrowser(){ if(navigator.appName == 'Microsoft Internet Explorer') { document.write('');return true;}document.write(''); return false; }

    پارس گرافیک

    - پرشین سی l
    [ طراحی : ایران اسکین ] [ Weblog Themes By : iran skin ]